چرا بعضی آدمها همیشه مضطرباند؟
(ریشههای اضطراب و راههای مقابله)
😰 تا حالا شده نیمهشب از خواب بپری و یهو دلت بگیره؟ نه بخاطر یه اتفاق خاص، نه کسی بهت زنگ زده، نه خبر بدی رسیده. فقط… یه ترس عجیب، یه دلشورهی بیاسم. انگار یه چیزی توی هواست، ولی نمیدونی چیه.
به این میگن اضطراب. فرقش با ترس اینه که ترس یه دشمن معلوم داره (مثلاً یکی دنبالت کرده)، ولی اضطراب… معلوم نیست از کجاست. توی این مقاله از کتاب «رنج و معنا» اثر مهدی فخاران کمک میگیریم تا بفهمیم این دلشورهی لعنتی از کجا میاد و چطور میتونیم باهاش کنار بیایم.
🧐 ترس مثل دزد میاد، اضطراب مثل سایه میمونه
ترس: دشمن معلوم
ترس مثل این میمونه که یه سگ بزرگ دنبالت کرده. میدونی چیه، میدونی از چی فرار میکنی. بدنت آمادهست یا بجنگی یا فرار کنی. کتاب صفحه ۴۶ میگه: «ترس به احتمال زیاد به علت و دلایل مشخص به وجود میاد.»
اضطراب: دشمن نامعلوم
اما اضطراب… کتاب میگه: «اضطراب معمولاً دلایلش نامشخص، پیچیدهتر و دربرگیرنده جمعی از اتفاقات بده.» مثل اینکه تو یه اتاق تاریک وایسادی و نمیدونی کی از کجا میخواد بپرد بیرون.
🌱 ریشههای اضطراب از کجا میان؟
ناتوانی در پیشبینی آینده
آدمیزاد دوست داره همه چی رو کنترل کنه. وقتی نبینه فردا چی میشه، ذهنش میره توی هزارتا راه مختلف. کتاب میگه: «ذهن ما این توانایی قدرتمند را دارد که تمامی آن هزاران نوع پیشآمد را بررسی کند و برای هر یک ما را رنج دهد.» (صفحه ۴۶)
انتخابهای زیاد
یادته وقتی بین چندتا فیلم موندی کدومو ببینی و آخرش هیچکدوم رو ندیدی؟ انتخاب زیاد هم خودش اضطراب میاره. مخصوصاً توی تصمیمهای مهم زندگی.
گیر کردن در گذشته و آینده
اضطراب وقتی میاد که یا توی گذشته گیر کردیم (کاش اون کار رو نکرده بودم) یا نگران آیندهایم (اگه فلان اتفاق بیفته چی). کتاب صفحه ۴۶ تأکید میکنه که ذهن ما با نگاه به تجربههای گذشته و پیشبینی آینده، مضطرب میشه.
مثال کتاب: آدم توی بیابون
«اگر کسی در وسط بیابان گیر بیفتد، بسیار مضطرب خواهد شد نه بخاطر اینکه راهی را نمیتواند پیدا کند. بلکه بخاطر هزاران راهی که میتواند برود!»
دقیقاً! خود همین کلی راه داشتن، گیجکنندهست. کتاب میگه گاهی اوقات «عدم وجود راهی مشخص، خود مشکلسازتر از وجود یک راه اشتباه است.»
🧘♀️ ۵ راهکار برای اینکه اضطراب رو زمین بزنی
دعا؛ آرامبخش روح
همونطور که توی مقاله «چرا دعا کردن توی سختیها مهمه» گفتیم، دعا نهتنها ما رو به خدا نزدیک میکنه، بلکه مستقیماً روی روانمون اثر میذاره و استرس رو کم میکنه. توی صفحه ۵۴ کتاب هم تأکید شده که دعا باعث آرامش روحیه.
📌 قبلاً خوندی؟
اضطراب بده، اما نباید قاتل باشه
کتاب «رنج و معنا» صفحه ۴۷ میگه: «بعد از پذیرش حتمی بودن رنج، ما باید خود را در برابر آن مسلح کنیم.» اضطرابم همینطوره. نمیشه完全 از بینش برد، ولی میشه باهاش زندگی کرد، میشه کنترلش کرد. با توکل به خدا، با تمرکز بر امروز، با قبول اینکه همه چی دست ما نیست.
🗨️ تو چی فکر میکنی؟
چیزی هست که همیشه مضطربت کنه؟ راهی پیدا کردی که باهاش کنار بیای؟ برام بنویس. شاید حرف تو به یه نفر دیگه هم کمک کنه.